Burn-out

Hard werken, doorzetten, volhouden, opbranden

Burn-out

Spanning of stress ervaren we allemaal. Stress wordt vaak gezien als een negatief begrip, maar we hebben een bepaalde mate van spanning of stress nodig om te functioneren in het dagelijkse leven. Elke dag komen we in aanraking met spanning. Door spanning of stress word je ’s ochtends wakker; het zorgt ervoor dat je beter in staat om te focussen; het maakt je alert in veel risicovolle situatie, zoals het verkeer; en spanning is van belang om als persoon in beweging te komen.

Spanning is dus niet per definitie negatief. Hetgeen wat de spanning opwekt kan zowel gepaard gaan met positieve als negatieve emotionele gebeurtenissen. Je eigen verjaardag vieren met een kamer vol met visite kan voor spanning zorgen, net als een belangrijk sportevenement waar je al lang naar uitkijkt. Aan de andere kant zorgt ruzie met een dierbare of slecht gezondheidsnieuws over het algemeen ook voor spanning. Positieve en negatieve emoties kunnen dus spanning veroorzaken. Dat is maar goed ook, aangezien we door emoties (motio = beweging in latijn) en dus door spanning genoeg reden hebben om dingen te ondernemen en in beweging te komen. Zonder emoties zouden we als mens tot niks in staat zijn.

Hoe ontstaat een burn-out?

Het is bijna voor de hand liggend dat een overschot aan spanning schadelijk kan zijn voor het lichaam, net zoals een overschot aan voedsel, zonlicht, warmte en zelfs water schadelijk is. Burn-out raak je niet zomaar.

Burn-out, het Engelse woord voor “opgebrand”, kan optreden na een langdurige periode van stress en (over)spanning. Je krijgt hierdoor last van zowel lichamelijke als geestelijke uitputting. Een burn-out is niet per definitie werk-gerelateerd, alhoewel dat wel vaak het idee is. Vaak is het de combinatie van spanningen in de werk- en privésfeer die iemand te veel wordt.

Bij een burn-out zijn vaak zowel je fysieke als mentale energiereserves volledig ‘opgebrand’ na een lange periode vaan aanhoudend ontregelende stress. In het begin kan je vaak nog wel omgaan met se spanning. Je werkt bijvoorbeeld door de vermoeidheid en klachten heen. Het lukt echter niet om lange tijd onder grote druk te staan en uiteindelijk raak je burn-out. Het kan dan zelfs zo zijn dat de meest alledaagse taken een immense opgave zijn.

Het lijkt steeds vaker voor te komen in onze huidige maatschappij. In 2018 gaf 16,4% van de mannelijke werknemers en 18,1% van de vrouwelijke werknemers aan dat ze enkele keren per maand of vaker burn-outklachten ervaarden. In totaal zijn dat 1,2 miljoen mensen. Slechts een deel van de werknemers met burn-outklachten ontwikkelt daadwerkelijk een burn-out. in 2018 zijn er in totaal 1664 mensen geweest die zich ziek hebben gemeld door overspannenheid of een burn-out. Het is dus helemaal niet uitzonderlijk meer dat je een burn-out kan oplopen. Daarom is het van belang om hier aandacht aan te besteden.

Veel voorkomende oorzaken van overspannenheid en burn-out zijn:

  • Te veel verplichtingen in het dagelijks leven

  • Heftige gebeurtenissen of Life Events: overlijden of ernstig ziek zijn van dierbaren, verhuizen, een nieuwe baan, trouwen of het krijgen van een kind

  • Persoonlijke problemen: geschillen met collega’s/baas, familie of vrienden; gezondheidsproblemen of financiële problemen

Wanneer ben ik Burn-out

In een maatschappij waar er nog steeds taboes heersen op het gebied van stress, psychologische problemen en aandoeningen zoals overspannenheid of Burn-out, lijkt het extreem lastig te zijn om toe te geven dat je overspannen of overprikkeld bent. Het komt regelmatig voor dat onbegrip voor overspannenheid zorgt dat er niet bij stil wordt gestaan en de situatie kan verergeren. Zeker in de randstad en regio Rijnmond, waar uitspraken zoals ‘niet lullen maar poetsen’ zorgen voor onbegrip, wordt onvoldoende aandacht besteed aan de negatieve gevolgen van langdurig overspannen zijn. Omdat te veel prikkels en spanning schadelijk zijn voor ons hele lichaam, is het van belang om te weten wanneer je overspannen bent, zodat je hier gehoor aan kan geven en niet burn-out raakt.

Voordat je burn-out raakt of toegeeft aan het feit dat je burn-out bent zijn er meerdere tekenen dat je niet lekker in je vel zit:

  • Slaapproblemen

  • Snel geprikkeld zijn

  • Onverklaarbare fysieke klachten

  • Overmatig piekeren

  • Gebrek aan energie

  • Verminderde behoefte aan sociaal contact

  • Concentratieproblemen

  • Geheugenproblemen

Dit soort tekenen zijn er niet om genegeerd te worden. Je lichaam probeert je te vertellen dat het even te veel is voor je. En dat is heel normaal. Je raakt uit evenwicht en dat merk je. Naast de mentale problemen die je ervaart, treden lichamelijke klachten op. Voorbeelden van lichamelijke klachten bij Burn-out zijn:

Stresscurve-1-600x466.jpg
  • hoofdpijn

  • duizeligheid

  • pijn op de borst

  • hartkloppingen

  • maagklachten of buikpijn

  • gewrichtspijn

  • verhoogde spierspanning

De lichamelijke klachten kunnen opnieuw voor irritatie en beperkingen zorgen. De kans is aanwezig dat je daardoor minder kan verdragen en het gevoel van overspannenheid toeneemt. Het herkennen van de tekenen en signalen zijn dus cruciaal om niet in een negatieve spiraal te belanden en uiteindelijk burn-out te raken.

Begeleiding en behandeling bij Burn-out

Het is dus enorm belangrijk om te herkennen dat je overspannen bent of burn-out raakt. Het herkennen is de eerste en belangrijkste stap. Soms heb je hulp van anderen nodig om een spiegel voorgehouden te krijgen. Omdat je niet wilt dat klachten verergeren en je lichaam en geest schade oplopen is de volgende stap het herstellen van overspannenheid.

Om zeker te weten of je overspannen of burn-out bent en geen andere lichamelijke aandoening of ziekte hebt, kan je langs je huisarts gaan voor een diagnose. Vervolgens is het de bedoeling om aan de slag te gaan met het herstel. Sommige mensen kunnen in een vroeg stadium zelf genoeg handvaten vinden om te herstellen. Als dat niet lukt is het een goed idee om begeleiding te zoeken bij het herstelproces.

In het geval van heftige persoonlijke gebeurtenissen (de zogenoemde life events), kan het herstel zolang duren tot de oorzaak van de spanning afneemt. Als voornamelijk verwachtingen en verplichtingen van anderen de oorzaak vormen van jouw overspannenheid of burn-out, kan het zijn dat je niet zelf alle regie in handen hebt. In dit soort gevallen is het verstandig om buiten het spanningsveld om rust te nemen, tot de oorzaak van de spanning af neemt. 

Voor begeleiding of behandeling bij Burn-out kan je vaak terecht bij je huisarts of bij een psycholoog. Als je huisarts onvoldoende tijd en middelen heeft om je te helpen en de stap om naar een psycholoog te stappen te groot voor je is, help ik je graag bij het aanpakken van het probleem.

Hieronder bespreek ik mijn stappenplan voor het herstellen van overspannenheid of Burn-out.

 acceptatie

De eerste stap in het herstellen van een Burn-out is om te accepteren dat je Burn-out bent en rust neemt. 

Samen kijken we naar de activiteiten die je kan (en moet) blijven doen en waar je ruimte hebt om tijd voor jezelf te zorgen.

Begrijpen

Vervolgens is het belangrijk om te begrijpen hoe je Burn-out bent geraakt.

 

Kennis en begrip over lichamelijke processen, die ten grondslag liggen aan de Burn-out.

Op die manier vallen alle losse puzzelstukjes op hun plaats.

Spanningsbron

We richten ons op de oorzaak van het probleem. Hetgeen wat het overschot aan spanning heeft veroorzaakt is ook vaak de oplossing.

Zodra een groot deel van de spanning weg valt, zullen de tekenen en symptomen afnemen.

Uitvoeren

Oplossingen liggen niet alleen in het verminderen van de spanning.

Het gaat ook om het leren omgaan met spanning/stress; het stellen van prioriteiten; 'Nee' durven zeggen; en tijd nemen voor jezelf.

Daarbij richten we ons op leefstijl- en gedragsverandering om tot een duurzame, lange termijnoplossing te komen.